Các chuyên gia thuộc ĐH Oxford, Anh, vừa phát hiện một bộ ký sinh trùng có khả năng tạo ra các bao đặc biệt từ chính mô của vật chủ. Họ hy vọng các thành viên của bộ Strepsiptera này có thể giúp kiểm soát sâu bệnh hiệu quả hơn mà không cần dùng tới hoá chất nông nghiệp.
Strepsiptera tự bọc mình trong da của
chính nạn nhân để tránh bị phát hiện. Ngay khi ở bên trong cơ thể, kẻ
xâm nhập và con non tiêu diệt mục tiêu không may của chúng trước khi
thế hệ mới thoát ra ngoài để tìm các vật chủ khác. Theo nhóm nghiên
cứu, bộ ký sinh trùng kỳ dị trên sống nhờ rất nhiều loài côn trùng
chẳng hạn như kiến, châu chấu, ong vẽ và dế. Con người có thể sử dụng
chúng để bảo vệ các cây trồng thương mại quan trọng, không làm ảnh
hưởng tới môi trường như thuốc trừ sâu.
Trong các cuộc thử nghiệm được tiến hành
gần đây tại Papua-New Guinea, nhóm nghiên cứu đã thả Strepsiptera vào
một số đồn điền trồng cọ. Kết quả cho thấy chúng tiêu diệt thành công
loài châu chấu râu dài - sâu bệnh chính của loại cây trồng lấy dầu này.
Tiến sĩ Kathirithamby, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: ""Con người có
thể sử dụng Strepsiptera làm tác nhân sinh học kiểm soát sâu bệnh. Tuy
nhiên, để làm được điều đó, chúng ta phải tìm hiểu về lịch sử đời sống
và sinh học của chúng"". Giống như nhiều ký sinh trùng
trong tự nhiên, Strepsiptera có các chu kỳ sống kỳ lạ. Có hơn 596 loài
được mô tả song giới khoa học biết con đực trưởng thành nhiều hơn là
con cái. Đối với nhiều loài, cá thể cái có dạng giống ấu trùng và không
bao giờ rời vật chủ, làm cho các chuyên gia khó tìm thấy và mô tả chúng.
Chỉ có cá thể đực bay vào không trung.
Cánh trước ngắn và dày cùng cánh sau lớn, có hình cánh quạt, làm cho bộ
côn trùng này được gọi là ký sinh trùng cánh quay. Phần lớn chu kỳ sống
của Strepsiptera diễn ra bên trong vật chủ. Chúng sẽ di chuyển tới nạn
nhân mới khi côn trùng chạm vào nhau trong tổ hoặc cây trồng.
Biểu bì - vũ khí nguỵ trang
Nhóm nghiên cứu đã theo dõi ấu trùng Stichotrema dallatorreanum, một loài trong bộ Strepsiptera. Chúng đi qua tiểu bì của châu chấu râu dài (tên khoa học là Segestidea novaeguineae). Sau khi tiếp tục xâm nhập sâu hơn, ấu trùng tự bao mình trong lớp biểu bì.
Những cấu trúc hình túi này bồng bềnh,
di chuyển vào trong bụng châu chấu, cho phép ký sinh trùng hấp thụ chất
dinh dưỡng. Tuy nhiên, điều quan trọng là nó vẫn tránh được sự phát
hiện của vật chủ (châu chấu). Dần dần, ký sinh trùng cái và hàng trăm
nghìn ấu trùng của chúng ăn các thứ bên trong, đồng thời phá huỷ luôn
hệ sinh sản của châu chấu .
Bằng cách sử dụng biểu bì của chính vật
chủ, bộ côn trùng trên không cần phải tạo ra nhiều cơ chế làm tê liệt
nạn nhân. Nhóm nghiên cứu hy vọng có thể sử dụng bộ côn trùng lạ này để
bảo vệ cây lúa ở Đông Nam Á khỏi sâu bệnh. Trích từ _ Việt Báo
|