Mỗi năm, ở Châu Phi có 400 000 người chết do bị ruồi xê xê đốt, khoảng 100.000 người khác bị mắc bệnh ngủ li bì do loại ruồi này gây ra.

Theo Tổ chức nông lương Liên Hợp Quốc (FAO), “con ruồi của sự nghèo nàn” này cũng đã làm thiệt hại gần 4 tỉ USD cho ngành nông nghiệp châu Phi do đàn gia súc bị mắc một số bệnh do loài ruồi này gây ra.
Để xóa bỏ tận gốc tai hoạ này, một giải pháp đã được đưa ra và dự tính sẽ được thí điểm trên diện rộng ở Ethiopia. Ở Kaliti, tại một làng nhỏ nằm cách thủ đô Addis-Abeba 14 km, một trung tâm đầu tiên nuôi cấy ruồi xê xê vô sản đã được khánh thành vào đầu tháng 2 vừa qua. Dự án này được Tổ chức năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Tổ chức nông lương thực của Liên Hợp Quốc (FAO) cung cấp vốn.
Về mặt phương pháp, người ta sẽ nuôi cấy một số lượng lớn ruồi đực không có khả năng sinh sản. Sau đó, số ruồi đực này được thả vào những vùng chịu ảnh hưởng của ruồi xê xê, chúng sẽ giao hợp với những con ruồi cái hoang dã. Để “kĩ thuật côn trùng vô sản” (TIS) này thành công cần có một số lượng ruồi đực vô sản gấp 10 lần số lượng ruồi cái trong tự nhiên: tỉ lệ tái sinh sản của quần thể ruồi hoang dã sẽ giảm dần và đi tới tuyệt chủng. Vào năm 1997, phương pháp trên đã được áp dụng để tiêu diệt loài ruồi xê xê trên hòn đảo Tanzania ở Zanzibar. Dự án này được Tổ chức năng lượng nguyên tử quốc tế (AIEA) và Tổ chức y tế thế giới (OMS) cung cấp vốn.
Để khởi đầu thí nghiệm ở Ethiopia một số lượng ruồi đã được gửi đến Học viện động vật học thuộc Viện hàn lâm khoa học Tiệp Khắc ở Bratislava. Ông Milan Kozanek, giám đốc của Viện cho biết “Mục đích của chúng tôi là cung cấp ruồi giống cho những trung tâm nuôi cấy đang được xây dựng ở Châu Phi nhằm rút ngắn khoảng thời gian cần thiết để có một số lượng ruồi lớn như vậy”. Cũng theo ông Kozanek, trong năm nay, những sinh viên đến từ Kenya, Tanzania và Ethiopia đang được đào tạo tại Học viện Czech - Slovakia sẽ phải “giúp đỡ những nước Châu Phi khác tiếp cận với kĩ thuật côn trùng vô sản”.
Chi phí để thực hiện kĩ thuật này không cao như những phương pháp hoá học trừ khi nó được phổ biến trên diện rộng. Nếu một nước chấp thuận, kĩ thuật này có thể làm cho loài ruồi xê xê tuyệt chủng hoàn toàn. Tuy nhiên, những nguồn tài chính còn hạn hẹp và nền chính trị không ổn định ở một số nước Châu Phi vẫn là những cản trở để phổ biến kĩ thuật này. Ông Kozanek bày tỏ “Muốn phát huy được hiệu quả, không nên để kĩ thuật này bị gián đoạn quá lâu”.
Tiến Dũng (Theo Le Monde)
Trích từ VietNamNet
|