Anh Nguyễn Trọng Thắng (Bảo Lộc, Lâm Đồng) đã có gần 20 năm say mê sưu tập bướm. Anh mong muốn sẽ giới thiệu được những hình ảnh đẹp của thiên nhiên với bạn bè quốc tế.
Năm
1987, gia đình anh Thắng quyết định lên Bảo Lộc (Lâm Đồng) định cư.
Gắng sức lao động nhưng cuộc sống vẫn rất khó khăn. Trong lúc sa cơ, bế
tắc, anh một mình đi vào Sài Gòn tìm kiếm cơ hội mới.
Đến
năm 1990, có một chuyên gia côn trùng học người Nhật đến đèo nghiên cứu
về các loài cánh cứng và bướm. Anh Thắng tình nguyện làm hướng đạo cho
người chuyên gia. Thấy hợp nhau, nhà côn trùng học này mới đưa cho anh
những tài liệu về bướm, chỉ cho cách bắt bướm, cách ướp khô cho đúng
tiêu chuẩn...
Cùng
năm đó, có Tổng lãnh sự quán Cộng hòa Czech là Karen cũng tìm lên đèo
sưu tập bướm. Ông cho anh Thắng thuốc ướp bướm sao cho không bị phân
hủy mà vẫn giữ nguyên hình dáng, màu sắc cũng như cả phấn bướm. Từ đây,
ý tưởng phát triển việc ướp bướm khô thành một ngành nghề để kiếm sống
thôi thúc anh. Anh vào rừng nhiều hơn, tìm tòi và tập tành ướp bướm. Từ
việc chỉ cho bướm vào những album bán cho du khách, anh tiến đến làm
khung, lồng kính, ghi tên khoa học và làm thành những bộ sưu tập; kèm
trang trí thêm các loại hoa khô.
Chẳng
bao lâu sau, sản phẩm của anh được các du khách quốc tế ghé qua phải
chú ý tới. Rồi họ giới thiệu nhau và tìm đến quán nước anh Thắng đèo
Bảo Lộc để chọn, đặt cho mình những bộ sưu tập bướm "nguyên chất", sinh
động và mang tính khoa học cao...
Để
chủ động hơn trong việc cung cấp các loại bướm ướp cho khách hàng, anh
đi nhiều hơn, lùng sục sâu ở các khu rừng gần xa ở Lâm Đồng, mò mẫm
nghiên cứu nuôi và thuần hóa những loại sâu kén từ rừng, về thả ở các
cây trồng được trong vườn nhà. Con sâu nào sống được là nó "chịu" lá
cây đó. Rồi cũng giống như nuôi tằm, sâu đến khi "chín" cuốn thành kén
và 2 tuần sau chúng nở ra, thoát xác thành những cánh bướm...".
Dẫn tôi tham quan "trại sâu" trong khu vườn rộng 6.000 m2,
với gần 100 loại khác nhau, anh chỉ, thường sâu ăn lá cây nào thì khi
thành bướm, cánh có màu giống với lá cây đó. Trong vườn nhà anh nuôi
nhiều nhất là sâu cà phê, sâu ổi, sâu bơ, sâu bàng, sâu mãng cầu... Tằm
được nuôi trong nhà, được cắt lá dâu cho ăn và lấy kén, không để nhộng
nở thành bướm. Còn sâu vườn lại được thả tràn trên cây, tự tìm lá non
ngọt, "an nhiên tự tại" kết kén thoát thai. Ở một số cây, kén sắp nở
thành bướm, anh lấy lưới bao lại hệt như ngươi ta bao nhãn cho khỏi dơi
đập, chim ăn, thậm chí đem kén vào nhà giữ ấm để phát triển tốt hơn.
Có
được nguồn bướm dồi dào từ nuôi trong vườn, bắt trong rừng, anh cũng
song song đầu tư cho khâu kỹ thuật và sản xuất. Quy trình ướp bướm của
anh được chia ra làm ba công đoạn chính: Đầu tiên, bướm được chích
formon để không bị phân hủy và khô dần. Sau đó, bướm được tẩm thuốc để
không mục, không mọt và cứng mình. Cuối cùng, bướm được xịt keo để mãi
giữ được mầu và phấn. Với quy trình này, tất cả những con bướm anh ướp
hơn 10 năm nay chưa thấy bị mọt hay hư hao gì. Bên cạnh đó, để xuất đi
nước ngoài, bướm ướp khô phải đạt các đòi hỏi như: Nguyên vẹn, tên
chính xác (tên tiếng La-tinh và tiếng Anh), có nguồn gốc nuôi của bướm
(khu vực nào) và độ giang (rộng) của cánh bướm phải căng đúng tiêu
chuẩn quốc tế.
Từ
năm 2003 đến nay, anh nhận được nhiều đơn đặt hàng, chủ yếu là những
hợp đồng vài trăm bộ sưu tập bướm xuất sang các nước như Tây Ban Nha,
Đức, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Nga... với giá từ vài đô-la đến vài trăm đô-la
cho mỗi bộ sưu tập tùy lớn nhỏ. Nhiều khi hàng còn không đủ xuất khẩu.
Ngoài ra, sản phẩm của anh còn có mặt hầu hết các tỉnh thành trên cả
nước.
Thương hiệu bướm cho Việt Nam, tại sao không?
Dẫn
tôi vào trong nhà, lấy xuống những thùng đựng bướm khô, anh khoe: "Dành
dụm mười mấy năm để có được chúng đó! Ngoài bướm mình kinh doanh thì
mỗi lần thấy bướm lạ là cất đi...". Nói rồi, anh mở bộ sưu tập bướm với
trên 1.000 loại, cho tôi xem những con bướm quý. Nhiều con bướm đẹp đến
lung linh huyền bí, được ép khô mà trông như đang bay chập chờn. Có con
trông mà lầm tưởng là đồng tiền cổ, có con phủ trên cánh cả trăm hạt
mè, có con lại tô điểm bằng cặp mắt tím dịu dàng óng ánh trên đôi cánh
nhung...
Được
hỏi giá trị của bộ sưu tập này bao nhiêu, anh cười và kể tôi nghe về
câu chuyện có những con bướm quý anh bắt được bán cho du khách với giá
vài trăm đô-la là chuyện thường. Anh cho biết, đến một lúc nào đó sẽ
đem toàn bộ bộ sưu tập giá trị của mình bán đấu giá ở quốc tế để sung
vào quỹ từ thiện.
Anh
cũng sắp hoàn thành cuốn sách về bướm với tất cả những vòng đời của
chúng. Hiện anh đã gởi dự án phát triển ngành bướm khô cho một số nơi
để kêu gọi đầu tư phát triển thành nghề truyền thống.
Trích từ _ Khoa học
|
Các tin khác
