Dịch sốt rét ở châu Phi

Bart Knols, chuyên gia côn trùng học thuộc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) của Liên hiệp quốc, ước tính rằng có khoảng từ 300 đến 500 triệu ca bệnh sốt rét hàng năm trên toàn thế giới, trong đó 90% tập trung ở vùng phụ cận sa mạc Sahara, châu Phi. Ông nói với phóng viên Reuters: “Cứ mỗi 20 giây trôi qua là có một trẻ em châu Phi chết vì bệnh sốt rét”. Chính vì thế, để cứu người dân châu Phi –  đặc biệt là trẻ em – thoát khỏi sự đe dọa thường xuyên của muỗi, nhóm nghiên cứu của Knols đặt trọng tâm vào việc tiêu diệt mầm bệnh từ trong trứng nước, tức là triệt để loại trừ khả năng sinh sản của muỗi.

IAEA sẽ sử dụng kỹ thuật triệt sản côn trùng (Sterile Insect Technique – SIT), một kỹ thuật đơn giản nhưng rất hữu hiệu trong việc chặn đứng sự sinh sôi nảy nở của muỗi. Theo phương pháp này, những con muỗi đực sẽ được đặt trong môi trường có độ phóng xạ vừa đủ để làm mất khả năng sinh sản của chúng. Sau đó, những con muỗi vô sinh này sẽ được thả vào trong môi trường tự nhiên để chúng giao phối với những con cái; và kết quả là trứng muỗi cái sẽ không được thụ tinh và sẽ không bao giờ nở. Ông Knols phát biểu: “Toàn bộ ý tưởng và phương pháp của chúng tôi là hướng người dân đến việc tiêu diệt những côn trùng có hại, từ đó giảm thiểu bệnh tật, trong đó có bệnh sốt rét”. Ông cũng cho biết bản thân ông đã từng chịu đựng 9 cơn sốt rét trong quá trình nghiên cứu về phương pháp loại trừ căn bệnh nguy hiểm này.

Tuy nhiên, theo ông Alan Robinson, một chuyên gia phụ trách bộ phận côn trùng học của IAEA, thì nhóm nghiên cứu còn phải vượt qua không ít khó khăn trước khi có thể triển khai dự án diệt muỗi trị giá 4 triệu đô-la này trên thực địa. Theo kế hoạch, trong vòng năm năm tới, họ phải tìm được một địa điểm phù hợp để sản xuất mỗi năm khoảng 1 triệu con muỗi đực vô sinh. Những con muỗi này phải đủ mạnh khỏe để có thể tồn tại sau khi được thả từ máy bay vào trong môi trường; đồng thời, chúng cũng phải “dai sức” để trong quá trình tìm muỗi cái để giao phối, chúng có thể “cạnh tranh” được với những con muỗi đực có khả năng sinh sản. Nhóm nghiên cứu cho biết rằng muỗi cái – thủ phạm truyền bệnh sốt rét – chỉ giao phối một lần trong “cuộc đời” chỉ kéo dài 2 tuần lễ của chúng.

Muỗi, kẻ thù gây bệnh

Theo Knols và Robinson, vào những năm 70 của thế kỷ trước, El Salvador đã sử dụng thành công phương pháp SIT để tiêu diệt hoàn toàn loài muỗi gây bệnh sốt rét trên một một diện tích khoảng 15 km2. Sau đó họ định triển khai phương pháp này trên một quy mô lớn hơn nhiều, nhưng nội chiến đã bùng nổ và kế hoạch của họ bị bỏ dở.

VĨNH THỌ (Theo Reuters)

TTC  Trích từ